• Kigali, Rwanda
  • 0788309922
Facebook Twitter Youtube

INTYOZA

  • Amakuru
  • Imyidagaduro
  • Imikino
  • Politiki
  • Ubukungu
  • Ubuhinzi
  • Ubuzima
  • Urukundo
  • Ibindi
    • Ubukerarugendo
    • Ikoranabuhanga
  • Amakuru
  • Imyidagaduro
  • Imikino
  • Politiki
  • Ubukungu
  • Ubuhinzi
  • Ubuzima
  • Urukundo
  • Ibindi
    • Ubukerarugendo
    • Ikoranabuhanga
Agezweho
25/05/26
Kamonyi: Gushaka Ubukire buhutiyeho, kutagira amakuru, ni bimwe mu bituma Urubyiruko rutagana Ubuhinzi
25/05/26
Huye: Urumogi ibiro 480, Kanyanga Litiro 460 na Litiro z’Ibikwangari byangijwe ku mugaragaro
25/05/26
Kamonyi-JADF: Abafatanyabikorwa mu iterambere ry’Akarere basabwe kunoza imikoranire
25/05/26
Kamonyi-Gacurabwenge: Polisi yataye muri yombi abagabo bane bakekwaho ubujura

Kamonyi: Gushaka Ubukire buhutiyeho, kutagira amakuru, ni bimwe mu bituma Urubyiruko rutagana Ubuhinzi

Umwanditsi
May 25, 2026

Bamwe mu rubyiruko rubarizwa muri Koperative Ubumwe bugamije iterambere/KOUBITE ikorera ubuhinzi mu gishanga cya Bishenyi, bavuga ko bahisemo gushora imbaraga z’amaboko yabo mu buhinzi nk’inzira babona yabafasha gukora bakikura mu bukene. Bashishikariza Urubyiruko gukura amaboko mu mufuka bakagana Ubuhinzi kuko bubitse amahirwe menshi yabafasha kwiteza imbere aho gutega amaboko no kuba umutwaro ku muryango n’Igihugu.

Vestine Uwingabire, ku myaka 30 y’amavuko akorera ubuhinzi mu Gishanga cya Bishenyi aho yatangiye ubu buhinzi atijwe umurima na Mama we. Ahamya ko mu buhinzi harimo amahirwe menshi yafasha urubyiruko gukora bakiteza imbere, ariko ikibazo kikaba kiri mu rubyiruko ngo rudashaka kubyaza umusaruro ayo mahirwe.

Vestine hagati, barimo gutunganya Ubutunguru bazahinga.

Ati“ Mu buhinzi harimo amahirwe menshi cyane. Njyewe natangiye guhinga ntangiriye ku bitunguru, nshora ibihumbi ijana na mirongo itanu(150,000Frws), nsaruye ndagurisha nkuramo Miliyoni imwe n’ibihumbi Ijana (1,100,000Frws)”.

Avuga ko nyuma y’ayo mafaranga yari akuye mu buhinzi ku murima yari yatijwe na Mama we, yahise agura umurima we bwite w’ibihumbi magana atatu(300,000Frws), aho ubu asarura ibiro magana atandatu by’Ibigori(600,000Kgs).

Agira inama urubyiruko bagenzi be kugana ubuhinzi, ati“ Guhinga birimo amahirwe menshi cyane kuko bizana iterambere. Niba ushobora guhinga ukabona ugize igikorwa cyawe bwite nta handi ukuye imbaraga, bagutizaga cyangwa se wakodeshaga, numva ko ari inyungu nyinshi kuri njyewe. Mfite icyizere ko nshobora gukora nkagera kuri byinshi, nkagura ikibanza nkubaka kuko ndacyari mutoya. Ndashaka kugwiza imirima kugira ngo umusaruro wanjye ukomeze kwiyongera”. Akomeza agira inama urubyiruko gutekereza kabiri, bagakura amaboko mu mufuka bagakora kuko ngo utatera imbere utakoze.

Aha, Urubyiruko ruhagarariye bagenzi babo muri Kamonyi, bari mu nteko rusange yo ku wa 22 Gicurasi 2026, aho bakanguriwe kwihangira imirimo bahereye ku biboneka mu Karere n’aho batuye by’Umwihariko.

Agira ati“ Icyo nabwira Urubyiruko ni uko bagomba gutekereza kabiri bagakura amaboko mu Mufuka kuko ibi byose tubigeraho twakoze, tugashora imbaraga ndetse tugashora n’Amafaranga. Amafaranga iyo utayafite wegera ibigo by’imari bikakuguriza, ariko icyo gihe bisaba ko ugirirwa icyizere!”.

Ntaganira Jean Damascene, amaze imyaka itanu(5) akorera ubuhinzi mu gishanga cya Bishenyi, aho yatangiye ari umuntu umutije ubutaka ngo ahinge ibigori. Mu gusarura yakuyemo ibiro Magana atandatu(600Kgs), ariko ngo nyuma haza kuba abahinzi babivuyemo bajya mu bindi basubiza imirima Koperative KOUBITE, nayo ibuha bamwe mu bagifite agatege by’umwihariko urubyiruko, aribwo nawe yaguze yongera ubuso.

Ntaganira, umwe mu rubyiruko 36 babarizwa muri Koperative KOUBITE igizwe n’abahinzi 706 bakorera ubuhinzi mu gishanga cya Bishenyi. Mu bahinzi 706 hari 36 gusa b’Urubyiruko. 

Avuga ko nyuma yo kwagura ubutaka, ubu ari guhinga imirima ifite Are 60 aho ku mwero w’ibigori asarura Toni eshatu n’igice(3,5T). Gusa na none ngo kubera ko igishoro cy’Ibitunguru gisaba imbaraga nyinshi, ahinga kimwe cya kabiri cya ziriya Are 60, aho ashora ibihumbi Magana atanu(500,000Frws), mu gihe ikirere cyabaye cyiza ngo ashobora kubona Miliyoni ebyiri n’Igice(2,500,000Frws) avana mu butunguru gusa.

Ahamya ko mu buhinzi, iyo wabigiyemo ubikunze ukabikora ari umurimo ukunze bigufasha gutera imbere. Kuba Urubyiruko rutitabira Ubuhinzi, avuga ko impamvu ituruka ku gushaka gukira byihuse, aho baba bashaka ibituma bahindura ubuzima by’akanya gato, akumva ko yashora nk’Ibihumbi ijana(100,000Frws) agahita abona Miliyoni ako kanya. Ati“ Urubyiruko rushaka kugira amafaranga rutavunitse”

Ahamya ko mu buhinzi habitse ubukire busaba kugenda intambwe ku yindi kandi ukabikora ubikunze utinubira ibihe kuko none ikirere kimera neza ukeza cyane ndetse ukabona isoko, ejo hakaba ubwo ikirere kitamera neza. Asaba ababishinzwe gushyira imbaraga mu bukangurambaga bushishikariza urubyiruko gukora ubuhinzi, bagahabwa amakuru, bakerekwa amahirwe aburimo kuko arahari, ahubwo nta makuru bafite.

Ati“ Impamvu mvuga ngo nta makuru bafite, usanga bibwira ko kujya mu makoperative bigoye, bihenze, ko imirima yo mu bishanga ihenze kuyibona, n’ibindi usanga ko biva ku kudasobanukirwa amahirwe ari mu buhinzi. Rero amakoperative afatanije n’inzego z’Ibanze bakwiye gushishikariza urubyiruko Ubuhinzi nk’uko n’izindi gahunda zose za Leta tuzishishikarizwa”.

Felix Hagenimana, Umuhuzabikorwa w’inama y’igihugu y’Urubyiruko mu karere ka Kamonyi, avuga ko Urubyiruko rukwiye kumva no kumenya ko mu buhinzi hari amahirwe menshi yabafasha kwiteza imbere. Ahamya ko Kamonyi ifite ibishanga byinshi n’Amakoperative menshi bashobora kunyuramo bagana inzira y’Ubukire.

Imwe mu mpamvu abona ko urubyiruko rukwiye kugana Ubuhinzi ni uko ari inzira irufasha gukora rukiteza imbere mu gihe rwabikora rubikunze, ariko kandi ngo no kuba uyu munsi ababurimo bigaragara ko ari abantu bakuze, aho ngo mu bihe bizaza igihe ababurimo bazaba bananiwe, bashaje ibyo kurya biva mu buhinzi bizaba ikibazo.

Ati“ Turakangurira Urubyiruko kujya mu buhinzi ndetse n’Ubworozi kugira ngo bunganire ababyeyi bacu n’abakuru bakora Ubuhinzi bityo dukomeze dufashe abaturage kubona ibyo kurya no kunywa, ariko kandi tunakore twiteza imbere kuko mu buhinzi niho hari amahirwe ugereranije n’ahandi. Guhinga biracyashoboka kandi harimo n’abafatanyabikorwa benshi”.

Bamwe mu rubyiruko baje bahagarariye bagenzi babo mu nteko rusange.

Akomeza avuga ko nk’inama y’igihugu y’urubyiruko bazi ko hari amakuru menshi urubyiruko rudafite ku buhinzi, ko bagiye gushyira imbaraga mu kwegerana nabo no kongera iminsi bahura kugira ngo babashishikareze ubuhinzi, babereke amahirwe abategereje.

Jean Paul Nyabyenda, Umukozi w’Umushinga World Relief ushinzwe guhuza ibikorwa by’Umushinga Aguka wigire mu Ntara y’amajyepfo yabwiye intyoza.com ko zimwe mu mpamvu Urubyiruko rutagaragara cyane mu buhinzi zishiniye ku kuba nta mikoro y’amafaranga, nta gishoro, kutagira Umurima cyangwa se aho guhinga habo bwite, ariko kandi no kuba byinshi mu bihingwa uretse Imboga ibindi usanga byerera amezi arenga atatu kandi ubyiruko gutegereza amezi menshi badakora ku Ifaranga bigoye.

Jean Paul Nyabyenda.

Akomoza ku myumvire ya bamwe mu rubyiruko rwa none, aho nayo asanga ari imwe mu mpamvu ituma batagana inzira y’Ubuhinzi. Ati“ Hari bamwe bumva ko bazabona amafaranga batagize icyo bashora gihambaye, bazabona amafaranga batavunitse, rero kubera ko mu buhinzi ntabwo wahinga utavunitse, iyo uhunga imvune ntabwo wajya mu bihinzi. Gusa iyo urebye muri iki gihe hari benshi ubuhinzi butunze ndetse bakagira n’abo bahemba kubera ko bahinze”.

Nyabyenda, atanga inama yatuma urubyiruko rwitabira ubuhinzi, ati“ Birasaba ko abantu bashyira imbagaraga mu kubanza kwigisha cyane urubyiruko bagahindura imyumvire, bakabona ko Ubuhinzi ari umwuga kandi utanga amafaranga unageza ku bukire kuko hari ingero zihari nyinshi. Hari kandi kubegereza ibyibanze bakeneye mu buhinzi nk’imbuto y’indobanure, ibikoresho nk’amapompe yo kuhira, imiti, Ifumbire n’ibindi birimo no gushyiraho uburyo bwo kugira ngo bahane ibitekerezo, uwabikoze bigakunda yigishe cyangwa yereke abandi batarabigeraho ko bishoboka, mbese urubuga rwo guhana Ubumenyi”. Akomeza kandi asaba bamwe mu bayobozi nabo kwigisha urubyiruko ibyo bakora kandi bumva, nti bibe imvugo ya Gipolitiki, ahubwo imvugo ijyana n’ubumenyi ubwirwa yumva.

Mu gihe cya none, usanga ubuhinzi bwarahariwe abakuze ku buryo urubyiruko usanga mo ari bake nyamara bavugwa nk’Imbaraga z’Igihugu zubaka kandi vuba. Niba rero Urubyiruko rutagaragaye mu buhinzi ngo rushoremo imbaraga kandi aribwo butunze benshi, igihe abakuze baburimo bazaba batakibashije hibazwa uko bizamera?. Mu ibarura rusange ry’abaturage n’imiturire rya 2022, ryagaragaje ko abatarenga 14% bari hagati y’imyaka 16-30 aribo bari mu bihunzi. Ni mugihe Urubyiruko arirwo rugize umubare munini w’Abaturage kuko rwihariye hejuru ya 70%.

Umubare w’Urubyiruko mu buhinzi uracyari hasi cyane!, birasaba imbaraga kuko ahazaza hazagorana ku kubona ibyo kurya mu gihe ababurimo none babura ababukomeza.

Théogène Munyaneza

Share Article

Follow Me Written By

Umwanditsi

No Comment! Be the first one.

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shakisha
Izasomwe cyane
Kamonyi-Runda: Umugabo ukekwaho kwica umugore we amuteye icyuma yatawe muri yombi
Umwanditsi
November 27, 2024
Kamonyi-Musambira: Gitifu yakijijwe n’amaguru ahunga RIB agarurwa n’abaturage
Umwanditsi
October 15, 2024
Urutonde rw’abaperezida bayoboye u Rwanda kuva rwigenze
Umwanditsi
October 5, 2016
Ibyiciro

Amakuru

5970 Posts

Politiki

4218 Posts

Ubuhinzi

153 Posts

Ubukungu

1054 Posts

Imyidagaduro

88 Posts

Imikino

158 Posts
Facebook Pinterest Twitter Youtube
  • Amakuru
  • Imyidagaduro
  • Imikino
  • Politiki
  • Ubukungu
  • Ubuhinzi
  • Ubuzima
  • Urukundo
  • Ibindi
    • Ubukerarugendo
    • Ikoranabuhanga

Intyoza.com itangaza amakuru yanyu mungingo zinyuranye z'ibibera ku isi no mukirere. Byaba ari ibyiza byubaka ndetse nibibi byo kwibazaho nko mu Bukungu, Politiki, Ikoranabuhanga, Umuco, Ubuzima, n'ibindi byinshi. Mutwandikire, mwinigure, mutugezeho ibitekerezo byanyu cyangwa izindi nkuru mwifuza kugeza kubandi.

© 2022, All Rights Reserved.

  • Amakuru
  • Imyidagaduro
  • Imikino
  • Politiki
  • Ubukungu
  • Ubuhinzi
  • Ubuzima
  • Urukundo
  • Ibindi
    • Ubukerarugendo
    • Ikoranabuhanga